Hulp aan behoeftige personen tijdens het winterseizoen.

In het winterseizoen was weinig buiten- of veldarbeid te verrichten, waardoor de armen, maar ook landarbeiders, niets verdienden. Het aantal bedeelden groeide dan ook. Voor de diaconieën waren strenge winters een aanslag op hun kas. Bedeelden werden daarom gestimuleerd tot het verrichten van allerlei klussen bij de dorpsgenoten. Hierbij kan gedacht worden aan het rooien van keien, het opschonen van sloten of het spinnen van wol. Het uitoefenen van een ambacht in perioden van neergang gaf enige aanvullende inkomsten.

In 1940 kreeg de term winterhulp een andere betekenis. Winterhulp Nederland werd opgericht door Seyss-Inquart, met de bedoeling steun te verlenen aan behoeftige Nederlanders; in feite diende het om propaganda te voeren voor het nationaal-socialistische regime. Vooral kerkelijke groeperingen, in het bijzonder gereformeerden, stonden afwijzend tegenover deze vorm van hulpverlening, die een bedreiging vormde voor de traditionele hulpverlening door kerkelijke en particuliere instanties.

In 1941 ging de instelling op in de Nederlandse Volksdienst (NVD); het directe gevolg was de afname van vrijwillige giften. Het hoofdkantoor werd gevestigd in Den Haag. In elke provincie werd een provinciaal bureau geopend. Het Drentse bureau was gevestigd in Assen aan de Zuidersingel. Het was aanvankelijk de bedoeling dat de Volksdienst Drentse instanties als Opbouw Drenthe en het Groene Kruis over zou nemen. In 1942 bleek dat dit zou lukken. Gezinnen die in aanmerking wilden komen voor ondersteuning moesten positief staan tegenover de Volksdienst en lichamelijk en geestelijk gezond zijn. De tegenwerking die de NVD in Drenthe ondervond was groot. Dat blijkt uit het geringe animo onder de bevolking om van de diensten gebruik te maken en uit het voort-durende gebrek aan medewerksters.