Opgewaaide zandafzettingen uit drooggevallen riviervlaktes, meestal ontstaan in periglaciale, dat wil zeggen toendra-achtige, omstandigheden zoals in de ijstijd Weichselien. Zij vormden zich meestal voor of achter obstakels in het terrein of in de luwte achter een helling.

Zand wordt opgenomen vanaf een windsnelheid van ongeveer 5 m/sec. Als het zand fijner is dan 1/20 mm korrelgrootte, verplaatst het zich bij lagere windsnelheden. Dat is bij Peelozanden (zie: Formatie van Peelo) op de Hondsrug het geval. Bekende voorbeelden zijn de hoog boven de Drentsche Aa uitstekende rivierduinen van Schipborg. Ook uit de Drentsche Aa zijn vanaf Glimmen tot in de stad Groningen rivierduinen opgewaaid, bijv. in de Duunsche landen.

Langs de Reest komen ook rivierduinen voor. Zij dragen namen met het suffix -berg, o.a. de Wildenberg. In Overijssel en het Drentse grensgebied heten ze horsten, bijv. in Havixhorst.

Eigenlijk zijn vele vormen in het dekzand ook rivierduinen, in de zin dat ze afgewaaid zijn van bevroren riviervlaktes. Meestal zijn zanden van rivierduinen mineraalrijker dan het dekzand verder van de stroomvlaktes af. Vele rivierbeddingen waren gevuld met fluvioglaciaal materiaal (zand en grind afgezet door smeltwater afkomstig van landijs) dat meer verweerbare mineralen bevatte.